Het vlindereffect van een zonnepaneel..

Het verhaal een zonnepaneel en een verlengdraad.

“Toen” leek het me allemaal eenvoudig!

Ik heb zonnepanelen.
Ik heb wat stroom over.
Laat me het aan de buur geven!

Het beeld van de “gele draad over de haag” was geboren. Het was de start van een avontuur. Onmogelijk in te schatten wat er allemaal het pad ging kruisen. Kontich Stroomt is vijf jaar geworden! Een mooie aanleiding om het verhaal te vertellen van dat paneeltje dat droomde een smartcity te worden.

Het is een longstory, sorry bij deze, maar 5 jaar lang kennisvergaring over ons energielandschap laat zich niet zo maar op 1,2,3 verhalen.

Doorheen die 5 jaren is er toch héél wat volk ons tafel gepasseerd. Van BEE over Luminus, SGF en Infrax tot Fifthplay, OneSmartControl en ICleantechFlanders en…

Vanaf dag 1 dat ik mijn mandaat bij Iveka mocht opnemen, wist ik waar ik naar toe wilde

Ik deel, jij neemt.

Waarom niet? Het krantenartikel dat mij aan het denken zette was dat van de energieprijs die 72 euro ging stijgen omwille van “die rijke particulieren” die het zich konden permitteren ( lees oa hier ). Ik kon me niet verzoenen met de gezette toon. Door symbolisch de draad over de haag te gooien, maakte ik een statement. De stunt groeide uit tot een topic op een congres van SmartGrid Flanders, nu Flux50. En ja… eigenlijk mag het wel.

Samen delen, samen spelen

Waarom die verbetenheid te “delen”. Ik zie het nog op mijn netvlies gebrand staan: “Het beeld van de onfortuinlijke moeder die in de winter met haar fietsje naar het OCMW moet rijden om haar kaart op te laden voor enkele dagen elektriciteit te bekomen“. Een verlengdraad van bij mij tot haar zou het probleem ook verhelpen. Ik snap wel dat dit niet kan, want dan komen we in favela toestanden terecht.

powergrid in een favela

Maar op dit congres over slimme meters op de VUB – Brussel leerde ik dat je, technisch gesproken, zonder enig probleem een communicatie kon maken tussen 2 slimme meters. Stel dat ik op het einde van het jaar -500 kWh stond en die overbuur op +4000 dan kon je via een communicatie die van mij op 0 zetten en de hare op +3500.

Ik bespaar best je de felle reactie van het aanwezige panellid van Eandis.

Bon, de toon en de richting waren gezet: “Een virtuele powerplant.. Kan dat? Ja, maar!!”

Hoe solidair is solidarisering?

Waarom stijgt dan toch nog de factuur van iedereen, terwijl er maar enkelen die meerkost veroorzaken?

Ah, daar komt het toverwoordje “solidarisering” op de proppen. De meerkost die wordt veroorzaakt door een (beleids)maatregel mag de netbeheerder netjes doorrekenen. Deze meerkost wordt dan netjes over alle gebruikers ( lees EAN punten ] verdeeld. De term ‘solidarisering” wou ik al eens omgekeerd toepassen bij het afschaffen van het 100kW gratis verhaal. U begrijpt dat Eandis me graag het deksel op de neus gaf. [ lees dat verhaal hier ]

Maar goed. Feit is dus inderdaad dat iedereen moet meebetalen aan het feit dat ik oa wél zonnepanelen heb gelegd.

De meerkost zat hem in het uitreiken van de Groenestroomcertificaten ( GSC vanaf nu ) én in het feit dat mensen met een installatie tot 10 KVA mochten genieten van het principe van de terugdraaiende teller! Deze mensen mogen dus het net “gratis” als buffer gebruiken.

Bon, we draaien de redenering nu eens om. Solidarisering betekent ook dat ieder gezin van dit principe mag gebruik maken. Echter… Wat doen we met appartementsbewoners of villa’s in een bos?

Het antwoord van de netbeheerder was: “Ah, deze mensen hebben dan pech”.

Ah bon..?

Een zonnepark!

Ons idee van solidarisering is dat iedereen dan ook de kans krijgt van dezelfde taart te eten. Om dit te bekomen, kwamen we op de proppen met het idee van een gemeenschappelijk zonnepark. Het idee haalde de #BEL10 uitzending. Nieuw was het idee niet. 1 groot dak vertegenwoordigt dan virtueel een aantal kleine installaties. De afrekening is er eentje tussen hun deel op het zonnepark en hun eigen huis.

Op de radio beloofde Turtelboom* live op de radio dat ze samen met ons het bekroonde idee van Sven Pluut ging bekijken ( lees hier ). Zo gek is dat idee nog niet en eindelijk is Tommelein dan toch in november van dit jaar gaan kijken bij de heren van Zonnepanelendelen in Nederland. Benieuwd welke lessen hij daar leerde.

De bedoeling is dat ieder gezin optimaal van de zon kan genieten, nietwaar!

Ik bespaar mezelf de moeite de zorgelijke ogen van de netbeheerders te beschrijven, toen ik met dat idee kwam aandraven om het in een proefproject te gieten voor het zwembad van Kontich, zeggen en schrijven 2013. Het leverde me zelfs enkele fysieke bedreigen op.

Solidariteit is dus een begrip voor de netbeheerder dat maar in 1 richting geldt.

Leg je geld op het dak van een ander!

Tot zo ver vlindert ons paneeltje nog niet te ver. Iedereen die het zich kan permitteren doet maar, de anderen betalen mee het gelag (of eerder gelag?). En grote burgerzonneparken, ja maar dan in beheer van de grote jongens en geen intelligent park (liefst).

We zochten verder en bedachten het idee om mensen mét geld te laten investeren op andermans dak. Het werd snel én dankbaar ingepikt door een goed luisterend lid van ‘s lands grootste partij. Tot zover is het dode letter gebleven. Lees het verhaal van daken delen hier

Dit plan werd nog voor de letters opgedroogd waren, herschreven door een politieke tegenstander. Ik weet wie het is en da’s voldoende.. Hij staat er voor gekend.

 

Wij blijven dit exponentieel denken van hoe een slim huis een slimme straat wordt en slimme straten slimme wijken worden, waardoor er de facto slimme gemeenten ontstaan nog steeds genegen. Voorwaarde is het concept van slim ook daadwerkelijk smart op te vatten. Enkel zo komt de vlinderslag tot z’n recht. Niets overhaasten en zeker niet holderdebolder van bovenuit opleggen! Dat werkt niet.

screenshot uit TEDex talk Sven Mastbooms

Hoe meer panelen hoe slechter voor het net én de prijs

Ons vlindertje krijgt al armslag en veroorzaakt een kleine (zonne)storm. Iedereen zijn paneel, komaan seg..

Tijd voor een nieuwe drempel op te werpen; een technische deze keer! Wij staan niet meer versteld van de creativiteit die de netbeheerders aan de dag om maar innovatief te moeten zijn.

Op zonnige dagen komt er een zondvloed van stroom vrij en lopen de netten vast.
Op donkere winterdagen daarentegen lurkt iedereen weer aan het net om toch maar enig comfort te hebben.

Ja, deze decembermaand is daar een perfect voorbeeld van!  Daarenboven is er een ook een dag ( lees uur ) probleem: Warmteboilers en koffieapparaten zuigen voor het krieken van de dag massa’s energie uit het net. Ook één van onze leden illustreert dit in alle openheid op zijn opensource smarthome

Daarom doen de netbeheerders de best mogelijke moeite om capaciteiten op te drijven. De topdown constructie van ons distributienet kan dat gemorrel op het laagste ( straat ) niveau niet aan. Dus gebeuren nu massaal veel aanpassingen om de pieken op te vangen. Maar is dat zinvol? Die pieken komen sporadisch voor en de rest van de tijd ligt die overcapaciteit daar.. Zonde van het geld én het koper nietwaar.

Deze maand stelde ik nog voor om ipv netten te verzwaren een batterij ( of 2 ) te implementeren als je een PV-installatie hebt. Desnoods geef je het investeringsbudget van het verzwaren van je straatnet daaraan! We hebben dan ineens ook een prosumactor! ( prosument 3.0 )

Veel mensen kijken naar de huisbatterij als de heilige graal. Zelf twijfel ik nog ( lees hier ). Niet alleen technisch en praktisch, maar ook hier komt nu weer het spook van de solidarisering om de hoek gluren. Alhoewel het tegendeel kan aangetoond worden ( zie hier ), blijf ik nog even toekijken. Niet dat ik koudwatervrees heb, maar ik denk dat het deeltje “taksen” van het distributietarief hierdoor gaat stijgen. Zolang er geen écht intelligent smartgrid is ( vergelijk het met de flexibel gsm-tarieven ) wacht ik. Het leidt onherroepelijk naar een tweestromenland.

Dus die gemeenschappelijke zonneparken zijn nog zo gek niet! Op de correcte manier een schaalvergroting doen, maar dan ook weer niet té groot leidt tot beheerbare injectiepunten.

Van zonnepark 1.0 naar 3.0

Daarom dat wij eerder onze energie ( ? ) staken in het concept van een echt slim zonnepark! Al het gedoe met de individuele installaties en meters kan wel en past in ons plan van een grote diffuse energie(re)spons ( zie ook #energiepact ) maar eerst een stuurbare energiebron. Tijdens onze zoektocht kwam het eerste mantra van onze groep naar boven.

Er is nooit te veel groene energie, enkel te weinig blauwe opslag

Ik mocht het plan én ambitie uitgebreid uit de doeken doen tijdens Megatrends ( kijk hier ), georganiseerd door ARGUS. Vandaar dat wij ook enkele visie’s ervan terugvinden in het #energiepact. Ik sta nog steeds achter m’n dia en kan er zelfs nog pijlen bijtekenen op het schema ( beneden rechts )..

De bedoeling van zo’n zonnepark is elders op deze site uitvoerig uitgelegd, het is de hoeksteen van onze uitvoering van een intelligent smartgrid.

Hoe lezen wij nu het #energiepact

In dat pact staan enkele richtlijnen en punten. Vooral de cijfers rond zonnepanelen en wind op het land trekken onze aandacht.

Zonnecapaciteit meer dan verdubbelen?
Wij stelden al herhaaldelijk dat als de spelregels rond het leveren van stroom zouden worden aangepast, het wel eens snel zou kunnen gaan.
Als de netbeheerders een prosument nu eens hen niet als een probleem beschouwen, maar een deel van de oplossing komen we al een stap dichter.
Als de netbeheerders nu eens een slim tarief voorzien waarbij een prosument een prosumactor wordt, ontplooien wij onmiddellijk een portefeuille aan panelen bij. Ikzelf zou zelfs m’n dak aanvullen en 2 PW2 voorzien. Zodoende blijf ik voldoende “online” en kan ik ook nog eens bijspringen als het nodig is.

Waarschijnlijk rekenen we weer fout, maar 250 000 prosumenten met 5 kWh beheersbare capaciteit is dat niet een energiespons van … 1250 MWh. Vraag is hoe we aan dat aantal batterijen geraken.

Beste netbeheerder, zorgt u mij een PW2? U mag het saldo aftrekken van mijn nog te krijgen GSC! Deal?

Het is een creatieve broekzak-vestzak operatie: De netbeheerders moeten sowieso nog 12 jaar lang GSC opkopen en zouden op deze manier dat geld in een stabiele energiespons kunnen steken ( zie hier ). We hebben nog zo’n ideeën om de fondsen van de nog op te kopen certificaten intelligenter te gebruiken.

Windenergie : meer dan 800 turbines op het land?
We zien dat nog niet snel gebeuren. Windplan en/of militairen en luchthavens met betere radars ten spijt. Maar het verklaart wel waarom ineens de procedure om klacht in te dienen tegen bouwprojecten ( windturbines vallen daar ook onder! ) bemoeilijkt wordt door deze minister. Vergeet niet dat er al heel wat voorakkoorden zijn met boeren en landeigenaars om gronden te voorzien voor windturbines in te planten. En dan spreken we van jaren geleden al.

Waarom moeten het onmiddellijk van die enorme machines zijn? Ja, wij kennen Betz’ wet wel, maar wat als…

Ooit las ik bij de kapper het verhaal van iemand die zich afvroeg :

Waarom staan er geen windmolentjes op al die verlichtingspalen langs de snelweg?

Het klinkt inderdaad vreselijk naïef. Welnu… Wist je dat er een Nederlandse firma is die hiervoor een prima molentje heeft!?

De windleaf van Windchallenge, klein én dapper.

Waarom wordt er nooit gekeken naar tussenoplossingen? Betaalbare (? => geen subsidies nodig ) kleinere molens ( 1 MW – 70 m hoog ) die gemakkelijk in te plannen zijn. Er zijn heel wat voordelen op te sommen: maar dat is ook weer voer voor aparte infoavonden. Is er plaats, zin en interesse in een echte burgerwindmolen hier in Kontich? Het zou een aanvulling zijn op de zon en de wkk’s van onze tuinbouw. En dat leidt dan naar een hogere leveringszekerheid.

Leveringszekerheid

In het #energiepact lezen we dat de ideeën rond H2 als intermediair en [ hybride ] WKK’s ook een plaats horen te krijgen in het ganse verhaal. Dit zijn inderdaad extra steunpunten in ons VPP ( virtuele powerplant ) model. Vanwege de exclusiviteit schrijvenwij dit verhaal hier niet uit natuurlijk.

Het is het sluitstuk van het vlindereffect van dat zonnepaneeltje.

Maar het zit em soms in de kleine details! Zo zal de vraag worden gesteld over de plaats van het EAN-aansluitingspunt bij wijkbatterijen! Komt dat ijkpunt tussen de batterij en het net of achter de batterij? Het lijkt een detail maar is een wereld van verschil.

Maar laat het zich tegenhouden die Vlaamse innovativiteit en ondernemerszin? Ik denk het niet!

Zo zien we deze maand in Putte Elugie een waterstofgestuurde WKK openen.
Zwembaden en scholen zijn nog zo van die ‘gemakkelijke” ankerpunten om energie positief te maken. Ons zwembad in Kontich zou voor 1/4 van het huidig gasverbruik zelfvoorzienend worden op het gebied van elektriciteit!
Hierop verder ingaan is op zich al een artikel waard, maar is vooral voor mij…. iets wat in de schoot van een echt ZEFIER zou mogen liggen!

Dag Eandis, stroom je mee?

De Tijd schreef over ons: “Kontich stroomt is het meest sympathieke voorstel om de wereld te verbeteren”( lees hier ).

Welnu, het is toch straf dat al onze projecten en ideeën momenteel haperen op 1 drempel. Gelukkig beschouw ik een drempel als een opstapje om hogerop te raken. Zodoende raak ik steeds verder. Ik poneerde al zo vaak dat een netbeheerder moet doen waar ie goed in is. In mensentaal werk en beheer het net tot aan de meter. Laat ook ruimte voor initiatieven achter de meter. Als we op de huidige manier verder gaan, zal er niet snel veel gebeuren. Op onze laatste meeting lagen we echt in een deuk toen we vaststelden hoe kafkaiaans alles in z’n werk gaat.

Smart grid à la Flamande.

Daarom ontwikkelden en testen wij zelf een slimme meter omdat noch Niko, Fifthplay, OneSmartControl of Smappee ons kon bieden wat wij wilden. Een interactief ‘collectief’. De acces naar een smartgrid, aanstuurbaar, moduleerbaar en vooral een aggregator om de stroom mee helpen in goede banen te leiden.

Een vaatwasser mag weten wanneer er een stabiel en goedkoop “window of time” komt om goedkoop te draaien

Het idee waaraan wij mooi vast blijven houden, motiveert andere mensen! Zo mogen we fijn samenwerken met ZuidTrant, een coöperatieve uit de buurt. In andere gemeenten  ( oa Kermt ) zijn er al gelijkaardige initiatieven opgestart. We merkten dat als men ideeën leent, het vaak stropt. En ja we weten exact waar. Ik verwijs naar het leasen van straatlampen in Kruibeke en het project in Halle; een kopie is nooit zo sterk als het origineel ( lees hier ).
Naar analogie van ZuidTrant is nu ook de Noordrand bezig en denken ze: een burgerwindmolen? Waarom niet! ( lees hier )

In de Tijd schreef men dat als iedereen zoals Kontich stroomt zou gaan beginnen dan ..  ( lees hier pag 18 )

Tja de vlinder heeft al héél wat stof doen opwaaien!!

Daarom…

Wat als Kontich stroomt  … ZEFIER zou zijn?

Dit vehikel starten zonder EDF of SUEZ inmenging vanaf de start.
Zefier erkennen en aannemen als een echt rollend fonds mét autofinanciering en zeggenschap op lokaal niveau.
Ieder project wordt slim aan mekaar gekoppeld en beheerd via een echt open smart grid.

Een virtuele powerplant met reële aansturing en waarbij iedere kWh in een blockchain van groene en blauwe technologieën gevalideerd wordt.
En waarbij het credo POWER FROM THE PEOPLE hét geldende mantra is!

Als dat geen vlinderslag is…

Toen wij 5 jaar geleden aan de slag gingen tekenden we een flowchart uit, eentje waaruit onze 3 kernwoorden vloeiden: betaalbaarheid – leveringszekerheid en duurzaamheid.

Zij die nog een naamkaartje hebben, moeten maar eens kijken op de achterkant ervan!! Ik wist toen al wat ik nu ging schrijven. 😉

Met energieke groet

Uw CDO
Marc Bellinkx

PS: De eerste prezi

In 2013 kreeg ik de kans om in Kontich op een avond het verhaal te vertellen van hoe ik de transitie toen zag… Ik herbekijk deze ook af en toe en zie hoe het originele verhaal nog steeds steek houdt. Zo is dat diaatje met een groene en rode display de concretisering van een echt slim net! Het geeft de stroomprijs in de toekomst ( 2 uur ) weer. Meer naar het einde toe zie het het verhaal dat NISSAN nu wil brengen om je auto als energiespaarpot te gebruiken: Je laadt je auto aan het werk, komt ‘s avonds thuis en kookt je eten via de autobatterij. Ik werkte dit uit voor TESLA Belgium : Cook your diner on a Tesla

 

 

%d bloggers liken dit: